Rối loạn tiền đình cần điều trị triệt để

Tiền đình là một bộ phận quan trọng của tai (ốc tiền đình). Rối loạn tiền đình (RLTĐ) có thể xảy ra một cách thoáng qua nhưng có khi lặp đi lặp lại nhiều lần. RLTĐ gây ảnh hưởng không nhỏ đến sức khỏe của người bệnh. RLTĐ có thể gặp ở mọi lứa tuổi nhưng tuổi trưởng thành thường chiếm với tỷ lệ cao hơn nhiều.


Viêm xoang - nguyên nhân gây rối loạn tiền đình.
RLTĐ do nhiều nguyên nhân gây ra
RLTĐ có rất nhiều nguyên nhân khác nhau như tuần hoàn kém (rối loạn tuần hoàn); khi thời tiết thay đổi; ngộ độc độc tố hay ngộ độc hóa chất (ngộ độc thực phẩm); rối loạn tuần hoàn não (thường gặp ở người lớn tuổi). Đối với rối loạn tuần hoàn não thường do xơ vữa động mạch nhất là động mạch cảnh (cả động mạch cảnh trong và cả động mạch cảnh ngoài) làm cho lượng máu đi lên não bị hạn chế (tùy theo mức độ xơ vữa thành động mạch mà lượng máu lưu thông lên não bộ bị hạn chế nhiều hay ít) và có thể bị xơ vữa động mạch não. Nguyên nhân của xơ vữa thành động mạch thì có nhiều nhưng do tăng mỡ trong máu mà đặc biệt là tăng lượng cholesterol xấu. Một số trường hợp tăng huyết áp cũng gây RLTĐ. Các bệnh về não bộ như u não, u tiểu não, u dây thần kinh số 8... Người ta cũng có nhận xét rằng, những người bệnh bị thoái hóa đốt sống cổ cũng có thể bị hội chứng RLTĐ, rối loạn tuần hoàn não.
Bệnh RLTĐ có phòng được không?
Khi nghi ngờ bị bệnh RLTĐ thì nên đi khám ở cơ sở y tế có đầy đủ tiện nghi và nếu có điều kiện thì nên đi khám ở chuyên khoa tai, mũi, họng. Đi khám bệnh lúc này có nhiều điều có lợi cho người bệnh ví dụ như: biết được nguyên nhân RLTĐ do ở bộ phận tai mũi họng (viêm xoang...) hay do ở cơ quan khác, bộ phân khác (thoái hóa đốt sống cổ...). Việc phòng bệnh để không mắc bệnh RLTĐ hoặc đã mắc bệnh RLTĐ rồi thì làm cho tần suất xuất hiện giảm dần đi và hy vọng sẽ không tái diễn. Nếu do bệnh về xoang thì cần điều trị bệnh một cách nghiêm túc, nếu bị bệnh về thoái hóa đốt sống cổ thì cần điều trị theo đơn của bác sĩ khám bệnh trực tiếp cho mình. Thuốc tây y dùng để điều trị bệnh RLTĐ hiện nay rất đa dạng. Tuy vậy, dùng thuốc gì để điều trị cho có hiệu quả phải được kê bởi bác sĩ trực tiếp khám bệnh cho mình và người bệnh cần tuyệt đối tuân thủ. Ngoài việc dùng thuốc, cần tập luyện thường xuyên, nhẹ nhàng nhưng đúng động tác, ví dụ tập đốt sống cổ cần quay trái, quay phải, ngả đầu về sau, cúi đầu xuống phải từ từ không vội vàng, mỗi lần tập như vậy cũng chỉ kéo dài từ 5-10 phút, không nên tập kéo dài thời gian... Khi đã bị viêm mũi họng, xoang cần vệ sinh răng miệng, họng hàng ngày; nhỏ nước muối sinh lý hằng ngày vào mũi để làm sạch mũi do hít thở không khí có kèm theo vi sinh vật có hại.
Nhận biết dấu hiệu rối loạn tiền đình
Bệnh thường xảy ra lúc nửa đêm gần sáng, khi tỉnh dậy không ngồi lên được do hoa mắt, chóng mặt, buồn nôn và có thể nôn. Người lao đao, choáng váng, mất thăng bằng nếu cố dậy để đi có thể bị ngã hoặc dúi dụi xuống đất, cũng có trường hợp bị sang chấn. Khi thay đổi tư thế như nghiêng người từ trái qua phải hoặc ngược lại là chóng mặt, buồn nôn. Nếu nhẹ thì thoáng qua nhưng nếu nặng thì không thể thay đổi tư thế được và nôn. Khi lên cơn rối loạn tiền đình, người bệnh nên chọn tư thế nằm cho thích hợp (nghiêng trái hay nghiêng bên phải hoặc nằm ngửa), tránh thay đổi tư thế và nên tránh ánh sáng chói như ánh sáng mặt trời, ánh sáng đèn hoặc tránh tiếng động... Muốn chẩn đoán bệnh rối loạn tiền đình cần đi khám bệnh để xác định chắc chắn. Tùy theo sự mô tả của người bệnh về tình trạng bệnh của bản thân mình mà bác sĩ sẽ có định hướng trong việc cho làm thêm các xét nghiệm gì và những can thiệp gì thích hợp. Ví dụ, xét nghiệm máu lúc đói để biết chỉ số cholesterol toàn phần, cholesterol cao, cholesterol thấp... Nếu nghi là xơ vữa động mạch có thể nội soi động mạch; nội soi tai, mũi, họng. Nếu nghi là u não, những vấn đề về ốc tiền đình thì có thể chụp cắt lớp vi tính, cộng hưởng từ...
PGS.TS.BS. Bùi Khắc Hậu