Naphazolin không phải là thần dược chữa ngạt mũi

Naphazolin (na-pha-dô-lin) là một loại thuốc nhỏ mũi hay được người dân tự ý mua về dùng do thuốc có giá thành rẻ (chỉ vài ngàn đồng/lọ), tính sẵn có (hầu hết có ở các nhà thuốc) và tính "hiệu nghiệm" của thuốc (khi bị ngạt mũi nhỏ thuốc vào là mũi thông làm cho người bệnh dễ thở ngay). Vì thế người dân tín nhiệm và còn mách bảo nhau dùng, coi thuốc như "thần dược" chữa ngạt mũi... mua thuốc tích trữ trong nhà.

Không nên dùng cho trẻ em dưới 6 tuổi
Naphazolin được dùng để nhỏ hoặc xịt mũi (đối với dạng xịt) để giảm triệu chứng và giảm sung huyết trong các trường hợp viêm mũi cấp hoặc mạn tính, viêm xoang, cảm lạnh, cảm mạo hoặc dị ứng. Ngoài ra người ta còn dùng thuốc để giảm sưng, giúp cho dễ quan sát niêm mạc mũi và họng trước khi phẫu thuật hoặc thủ thuật chẩn đoán; làm thông lỗ vòi nhĩ bị tắc ở người bệnh viêm tai; dùng nhỏ vào kết mạc mắt để giảm sung huyết, ngứa và kích ứng. Tuy nhiên khi sử dụng cần đọc kỹ hướng dẫn trước khi dùng, chú ý chọn đúng loại sử dụng cho mắt hay cho mũi (theo mục đích sử dụng là nhỏ mắt hay nhỏ mũi để tránh nhầm lẫn loại nhỏ mũi lại đem nhỏ mắt sẽ nguy hiểm).
Khi bị ngạt mũi nhỏ thuốc naphazolin sẽ làm co các cơ thắt của các mao mạch, động mạch nhỏ, tĩnh mạch hang (làm co mạch) đẩy máu đi nơi khác làm cho hốc mũi rộng (mũi hết ngạt và dễ thở). Thường tác dụng co mạch đạt trong vòng 10 phút và kéo dài trong khoảng 2 - 6 giờ. Nhưng sau đó người bệnh cũng có thể bị sung huyết (ngạt mũi) trở lại khiến cho người bệnh lại phải dùng đến thuốc. Khi dùng thuốc kéo dài và lặp lại nhiều lần sẽ xảy ra hiện tượng giãn mạch thứ phát, nếu tiếp tục dùng nữa tình trạng giãn mạch sẽ trở nên thường xuyên hơn. Cuốn mũi sẽ phù nề và mức độ ngạt mũi của bệnh nhân sẽ tăng lên. Khi sử dụng thường xuyên thuốc co mạch này, cuốn mũi bị co lại một cách cưỡng bức và dần dần hoạt động sẽ lệ thuộc vào thuốc tới một lúc nào đó sẽ trơ đối với thuốc (số lần nhỏ sẽ nhiều hơn, liều lượng tăng hơn và mức độ ngạt mũi cũng sẽ nặng hơn). Ở những bệnh nhân này thường bị mất ngửi hoặc kém ngửi, mũi khô, đôi khi có đau đầu... Vì vậy, không nên dùng thuốc nhiều lần và liên tục để tránh bị sung huyết nặng trở lại. Khi dùng thuốc nhỏ mũi liên tục 3 ngày không đỡ người bệnh cần ngừng thuốc và đi tới bác sĩ để được khám bệnh. Khi đang dùng naphazolin nhỏ mắt, nếu thấy mắt vẫn đau, kích ứng hoặc nhìn mờ sau 48 giờ dùng thuốc hoặc có biểu hiện hấp thu toàn thân như nhức đầu, buồn nôn, hạ thân nhiệt, cũng cần ngừng thuốc và đi khám.
Không nên dùng cho trẻ em dưới 6 tuổi. Đối với người lớn và trẻ em trên 12 tuổi bị sung huyết mũi (ngạt mũi) dùng dung dịch 0,05% hoặc 0,1%. Trẻ em 6-12 tuổi, dùng dung dịch 0,025% hoặc 0,05% (dưới sự theo dõi của thầy thuốc).
Dược sĩ Hoài Thu